Klasyfikacja i zagrożenia
Klasy, grupy pakowania i właściwości decydujące o tym, jak klasyfikuje się towary niebezpieczne i o jakich zagrożeniach należy informować.
Aktywność
Aktywność, A, pewnej ilości radionuklidu, określona jako szybkość zmniejszania się liczby jąder w określonym stanie energetycznym w danym czasie, wyrażona w bekerelach (Bq).
Aktywność właściwa
Aktywność na jednostkę masy radionuklidu; aktywność na jednostkę masy materiału, w którym radionuklidy są w istocie równomiernie rozmieszczone.
Grupa pakowania
Grupa, do której — dla celów pakowania — można zaliczyć niektóre materiały odpowiednio do stwarzanego przez nie stopnia zagrożenia: I duże zagrożenie, II średnie zagrożenie, III małe zagrożenie.
Grupa segregacyjna
Grupa towarów niebezpiecznych o pewnych podobnych właściwościach chemicznych według Kodeksu IMDG (SGG1 do SGG18), stosowana do celów segregacji przy sztauowaniu.
Grupa zgodności
Litera (od A do N, S) określająca grupę zgodności materiałów i przedmiotów wybuchowych klasy 1, stosowana w klasyfikacji (np. 1.1A) oraz w przepisach dotyczących segregacji.
I-BIAŁA
Najniższa kategoria promieniotwórczej sztuki przesyłki, opakowania zbiorczego lub kontenera zgodnie z 5.1.5.3.4 ADR/IMDG: maksymalny poziom promieniowania 0,005 mSv/h na powierzchni sztuki przesyłki i wskaźnik transportowy równy zeru. Wskazywana w dokumencie przewozowym.
II-ŻÓŁTA
Kategoria pośrednia promieniotwórczej sztuki przesyłki, opakowania zbiorczego lub kontenera zgodnie z 5.1.5.3.4 ADR/IMDG: maksymalny poziom promieniowania powyżej 0,005 mSv/h do 0,5 mSv/h na powierzchni, ze wskaźnikiem transportowym do 1. Wskazywana w dokumencie przewozowym.
III-ŻÓŁTA
Najwyższa kategoria promieniotwórczej sztuki przesyłki, opakowania zbiorczego lub kontenera zgodnie z 5.1.5.3.4 ADR/IMDG: maksymalny poziom promieniowania powyżej 0,5 mSv/h do 2 mSv/h na powierzchni lub wskaźnik transportowy powyżej 1. Wskazywana w dokumencie przewozowym.
Kategoria sztauowania
Kategoria przypisana w kolumnie 16 wykazu towarów niebezpiecznych Kodeksu IMDG, od A do E dla towarów pakowanych, która określa, gdzie towary mogą być sztauowane na statku, na pokładzie lub pod pokładem, oraz czy dopuszczony jest ich przewóz na statkach pasażerskich.
Kategoria sztuki przesyłki
Klasyfikacja sztuki przesyłki, opakowania zbiorczego lub kontenera klasy 7 na podstawie mocy dawki na powierzchni oraz wskaźnika transportowego, przypisana zgodnie z 5.1.5.3.4 (I-BIAŁA, II-ŻÓŁTA, III-ŻÓŁTA); musi być wpisana do dokumentu przewozowego dla przesyłek promieniotwórczych.
Kategoria transportowa
Kategoria od 0 do 4 przypisana każdemu towarowi niebezpiecznemu w ADR, która wyznacza mnożnik stosowany do ilości przewożonej w jednostce transportowej oraz próg 1000 punktów częściowego wyłączenia dotyczącego ilości przewożonych w jednostce transportowej.
Klasa
Kategoria towarów niebezpiecznych według dominującego zagrożenia, jakie stwarzają, ponumerowana od 1 do 9 (1 Materiały i przedmioty wybuchowe; 2 Gazy; 3 Materiały ciekłe zapalne; 4.1, 4.2, 4.3 Materiały stałe zapalne i podobne; 5.1 Materiały utleniające; 5.2 Nadtlenki organiczne; 6.1 Materiały trujące; 6.2 Materiały zakaźne; 7 Materiały promieniotwórcze; 8 Materiały żrące; 9 Różne materiały i przedmioty niebezpieczne).
Klasa lub podklasa
Klasa zagrożenia (1–9) lub, w stosownych przypadkach, podklasa w obrębie klasy 1 (1.1–1.6), klasy 2 (2.1–2.3), klasy 4 (4.1–4.3), klasy 5 (5.1–5.2) lub klasy 6 (6.1–6.2) przypisana towarowi niebezpiecznemu.
Kod klasyfikacyjny
Kod określający w obrębie klasy lub podklasy szczegółową kategorię materiału lub przedmiotu (np. F1, T1C, 1.1A, S1).
Materiał o niskiej aktywności właściwej (LSA)
Materiał promieniotwórczy, który ze swojej natury ma ograniczoną aktywność właściwą, sklasyfikowany w trzech grupach: LSA-I, LSA-II i LSA-III, stosowany w opisie w dokumencie przewozowym wraz z całkowitą aktywnością przesyłki jako wielokrotnością A2.
Materiał rozszczepialny
Uran-233, uran-235, pluton-239, pluton-241 lub dowolna kombinacja tych radionuklidów; dokument przewozowy musi zawierać masę materiału rozszczepialnego (lub każdego nuklidu rozszczepialnego) oraz, w stosownych przypadkach, wskaźnik krytycznościowy.
Materiał zagrażający środowisku
Znak wskazujący materiały zagrażające środowisku (np. zanieczyszczające środowisko morskie), wymagany, gdy materiał spełnia kryteria UN 3077 lub UN 3082 albo jest zaklasyfikowany jako zanieczyszczający środowisko morskie.
Materiał zanieczyszczający morze
Materiał lub mieszanina zidentyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla środowiska wodnego i podlegające dodatkowym wymaganiom dotyczącym oznakowania, dokumentacji i sztauowania przy przewozie.
Numer rozpoznawczy zagrożenia
Numer rozpoznawczy zagrożenia (kod Kemlera) umieszczany na tablicach barwy pomarańczowej przy przewozie w cysternie lub luzem, wskazujący główne zagrożenia stwarzane przez przewożony materiał.
SADT
Temperatura samoprzyspieszającego się rozkładu: najniższa temperatura, w której może nastąpić samoprzyspieszający się rozkład materiału w opakowaniu używanym podczas przewozu.
SAPT
Temperatura samoprzyspieszającej się polimeryzacji: najniższa temperatura materiału polimeryzującego, w warunkach występujących podczas przewozu, w której może wystąpić samoprzyspieszająca się polimeryzacja.
Segregacja
Rozdzielenie, które należy zachować między towarami niebezpiecznymi reagującymi ze sobą w sposób niebezpieczny. Kodeks IMDG ustanawia cztery stopnie rozdzielenia sztuk przesyłek, od „z dala od” do „oddzielenia wzdłużnego przez pośredni kompletny przedział lub ładownię”, natomiast ADR wyraża tę samą zasadę jako zakazy ładowania razem.
Temperatura awaryjna
Temperatura, po osiągnięciu której, w przypadku utraty możliwości regulacji temperatury, należy rozpocząć wykonywanie procedur awaryjnych.
Temperatura kontrolowana
Najwyższa temperatura, w której materiał samoreaktywny, nadtlenek organiczny lub materiał polimeryzujący mogą być bezpiecznie przewożone podczas długotrwałego przewozu.
Temperatura samozapłonu (°C)
Najniższa temperatura, w której materiał zapala się samorzutnie w normalnej atmosferze bez zewnętrznego źródła zapłonu.
Temperatura zapłonu
Najniższa temperatura cieczy, w której jej para tworzy z powietrzem mieszaninę palną. Metodą odniesienia jest oznaczanie metodą tygla zamkniętego.
Towary niebezpieczne dużego ryzyka
Towary niebezpieczne, które mogą zostać niewłaściwie wykorzystane w zdarzeniu terrorystycznym i w związku z tym mogą wywołać poważne skutki, takie jak masowe ofiary, masowe zniszczenia lub masowe zakłócenia społeczno-gospodarcze; zob. 1.10.3.1 ADR.
Towary, które nie są niebezpieczne
Towary, które nie spełniają kryteriów klasyfikacji żadnej klasy mających zastosowanie przepisów i w związku z tym nie podlegają tym przepisom, w tym towary wymienione z nazwy w wykazie towarów niebezpiecznych, które ze względu na swoje właściwości nie są uważane za niebezpieczne.
Tygiel zamknięty
Metoda oznaczania temperatury zapłonu (tygiel zamknięty, w skrócie „c.c.”) stosowana do podania minimalnej temperatury zapłonu w dokumencie przewozowym IMDG dla ciekłych towarów niebezpiecznych klasy 3 o temperaturze zapłonu nie wyższej niż 60 °C.
Wartości A1 i A2
Wartości aktywności stosowane do określenia granic zawartości dla sztuk przesyłek wyłączonych, sztuk przesyłek typu A oraz innych przesyłek z materiałem promieniotwórczym klasy 7; A1 dotyczy materiału w postaci specjalnej, a A2 pozostałych postaci.
Wskaźnik krytycznościowy (CSI)
Liczba przypisana sztuce przesyłki, opakowaniu zbiorczemu lub kontenerowi zawierającemu materiał rozszczepialny, stosowana do zapewnienia kontroli nad gromadzeniem sztuk przesyłek, opakowań zbiorczych lub kontenerów zawierających materiał rozszczepialny.
Wskaźnik transportowy (TI)
Liczba przypisana sztuce przesyłki, opakowaniu zbiorczemu lub kontenerowi, albo nieopakowanym materiałom LSA-I lub SCO-I, stosowana do zapewnienia kontroli nad narażeniem na promieniowanie.
Zabroniony
Status materiału, którego przewóz jest zabroniony na podstawie odpowiedniego regulaminu (pozycja zabroniona w wykazie towarów niebezpiecznych).
Zagrożenie dodatkowe
Dodatkowe zagrożenie stwarzane przez materiał lub przedmiot niebezpieczny poza jego zagrożeniem głównym, wskazywane nalepką ostrzegawczą dla zagrożenia dodatkowego oraz wpisem w odpowiedniej kolumnie wykazu towarów niebezpiecznych.
Zawartość netto materiału wybuchowego
Całkowita masa materiałów wybuchowych, bez opakowania, towaru niebezpiecznego klasy 1; równoważna masie netto materiału wybuchowego.