Materiały, przedmioty i identyfikacja
Terminy ze słownika DGAssistant dotyczące identyfikacji materiału lub przedmiotu w przewozie towarów niebezpiecznych: numer UN, prawidłowa nazwa przewozowa i pozycje określające poszczególne towary, wraz z odniesieniami do ADR, IMDG i IATA.
Aerozol lub pojemnik aerozolowy
Przedmiot składający się z naczynia jednorazowego napełniania, zgodnego z wymaganiami 6.2.6 ADR / 6.2.4 IMDG, wykonanego z metalu, szkła lub tworzywa sztucznego, zawierającego gaz sprężony, skroplony lub rozpuszczony pod ciśnieniem (z cieczą, pastą lub proszkiem albo bez nich), wyposażonego w urządzenie opróżniające umożliwiające wyrzut zawartości w postaci zawiesiny w gazie cząstek stałych lub ciekłych, w formie piany, pasty lub proszku, albo w stanie ciekłym lub gazowym.
Baterie litowe metaliczne
Ogniwa lub baterie (UN 3090, 3091) zawierające lit metaliczny lub stopy litu; podlegające szczególnym przepisom i ograniczeniom dotyczącym zawartości litu.
Baterie litowo-jonowe
Ogniwa lub baterie (UN 3480, 3481) wykorzystujące elektrochemię litowo-jonową, w tym litowo-jonowo-polimerowe; podlegające szczególnym przepisom i ograniczeniom dotyczącym pojemności w watogodzinach.
Ditlenek węgla, stały / suchy lód
Ditlenek węgla stały (UN 1845), czyli suchy lód, stosowany do chłodzenia lub klimatyzowania; gdy jest używany do takich celów, zastosowanie mają wymagania oznakowania i dokumentacji z ADR 5.5.3, w tym zwroty „JAKO CZYNNIK CHŁODZĄCY” lub „JAKO CZYNNIK KLIMATYZUJĄCY”.
Gaz
Materiał, który w temperaturze 50 °C ma prężność par większą niż 300 kPa (3 bary) lub który jest całkowicie w stanie gazowym w temperaturze 20 °C pod ciśnieniem standardowym 101,3 kPa.
Gaz skroplony węglowodorowy (LPG)
Gaz skroplony pod niskim ciśnieniem zawierający jeden lub więcej lekkich węglowodorów zaklasyfikowanych wyłącznie do numerów UN 1011, 1075, 1965, 1969 lub 1978, zawierający głównie propan, propen, butan, izomery butanu lub buten ze śladowymi ilościami innych gazów węglowodorowych. Gazów palnych zaklasyfikowanych do innych numerów UN nie uznaje się za LPG.
Gaz ziemny skroplony (LNG)
Gaz schłodzony skroplony składający się z gazu ziemnego o wysokiej zawartości metanu, przyporządkowany do UN 1972.
GORĄCY
Wyraz wpisywany bezpośrednio przed prawidłową nazwą przewozową w dokumencie przewozowym, gdy materiał jest przewożony lub przedstawiany do przewozu w stanie ciekłym w temperaturze równej lub wyższej niż 100 °C albo w stanie stałym w temperaturze równej lub wyższej niż 240 °C, a ten stan podwyższonej temperatury nie wynika już z prawidłowej nazwy przewozowej.
Materiał ciekły
Materiał, który w temperaturze 50 °C ma prężność pary nie większą niż 300 kPa (3 bary), nie jest całkowicie w stanie gazowym w temperaturze 20 °C i pod ciśnieniem 101,3 kPa oraz który ma temperaturę topnienia lub początku topnienia równą lub niższą niż 20 °C pod ciśnieniem 101,3 kPa, jest ciekły zgodnie z metodą badania ASTM D 4359-90 albo nie ma konsystencji pasty zgodnie z badaniem płynności (badanie penetrometrem).
Materiał polimeryzujący
Materiał, który bez stabilizacji może w temperaturach normalnie występujących podczas przewozu ulec silnie egzotermicznej reakcji polimeryzacji; zaklasyfikowany do numerów UN od 3531 do 3534.
Materiał samoreaktywny
Materiał termicznie niestabilny, który może ulec silnie egzotermicznemu rozkładowi nawet bez udziału tlenu (powietrza); zaklasyfikowany do klasy 4.1 zgodnie z 2.2.41.1 ADR.
Materiał stały
Materiał inny niż gaz, który nie odpowiada definicji materiału ciekłego.
Mieszanina
Stałe, ciekłe lub gazowe połączenie dwóch lub więcej materiałów, które nie reagują ze sobą chemicznie w normalnych warunkach przewozu.
Nadtlenek organiczny
Materiał zawierający dwuwartościową strukturę -O-O- uważaną za pochodną nadtlenku wodoru; zaklasyfikowany do klasy 5.2 zgodnie z 2.2.52 ADR.
Nazwa techniczna
Uznana nazwa chemiczna, w stosownych przypadkach uznana nazwa biologiczna lub inna nazwa używana aktualnie w naukowych i technicznych podręcznikach, czasopismach i tekstach, stosowana do uściślenia pozycji I.N.O. i pozycji podobnych.
Nr UN lub ID
Numer UN (cztery cyfry) lub numer ID IATA (np. ID 8000 „Towar konsumencki”), podany w kolumnie 1 wykazu towarów niebezpiecznych IATA lub w kolumnach 1-2 wykazu towarów niebezpiecznych ADR/IMDG.
Numer UN
Czterocyfrowy numer identyfikacyjny przypisany materiałowi lub przedmiotowi przez Komitet Ekspertów Organizacji Narodów Zjednoczonych, pochodzący z Przepisów modelowych ONZ.
Odpad
Materiał, roztwór, mieszanina lub przedmiot, który nie jest przewidziany do bezpośredniego zastosowania, ale jest przewożony w celu jego ponownego przerobu, składowania lub zniszczenia przez spalenie lub w inny sposób.
Odpad
Wyraz umieszczany przed prawidłową nazwą przewozową w dokumencie przewozowym i w oznakowaniu sztuki przesyłki, gdy przewożone są odpady zawierające towary niebezpieczne.
Odpady
Materiały, roztwory, mieszaniny lub przedmioty, które nie są przewidziane do bezpośredniego zastosowania, ale są przewożone w celu ich ponownego przerobu, składowania lub zniszczenia przez spalenie lub w inny sposób.
Ogniwo paliwowe
Urządzenie elektrochemiczne przetwarzające energię chemiczną paliwa na energię elektryczną, ciepło i produkty reakcji.
Pojemność w watogodzinach
Energia w watogodzinach ogniwa lub baterii litowo-jonowej, obliczona przez pomnożenie napięcia nominalnego przez pojemność znamionową w amperogodzinach.
Pozycja I.N.O.
Pozycja zbiorcza, do której mogą być zaliczone materiały, mieszaniny, roztwory lub przedmioty niewymienione z nazwy w wykazie towarów niebezpiecznych, ale wykazujące właściwości niebezpieczne odpowiadające tej pozycji.
Prawidłowa nazwa przewozowa
Część pozycji najdokładniej opisująca towary w wykazie towarów niebezpiecznych, podana wielkimi literami w kolumnie 2.
Przedmiot
Wyrób zawierający jeden lub więcej materiałów niebezpiecznych lub z nich złożony (np. aerozole, baterie, gaśnice, amunicja, przedmioty zawierające towary niebezpieczne, takie jak UN 3363 oraz UN 3537 do UN 3548).
Roztwór
Jednorodna ciekła mieszanina dwóch lub więcej związków chemicznych lub pierwiastków, która nie ulega rozdziałowi w warunkach normalnych dla przewozu.
STABILIZOWANY
Wyraz kwalifikujący dodawany do prawidłowej nazwy przewozowej w dokumencie przewozowym, gdy stosuje się stabilizację, a wyraz ten nie stanowi już części prawidłowej nazwy przewozowej; materiały, które bez stabilizacji mogłyby reagować niebezpiecznie w warunkach normalnie występujących podczas przewozu.
Stały ładunek masowy
Każdy materiał inny niż ciecz lub gaz, składający się z połączenia cząstek, granulek lub większych kawałków materiału, na ogół jednorodny w składzie, ładowany bezpośrednio do przestrzeni ładunkowych statku bez żadnej pośredniej formy zawierania.
STOPIONY
Wyraz kwalifikujący dodawany do prawidłowej nazwy przewozowej, gdy materiał, który zgodnie z definicją w 1.2.1 jest ciałem stałym, jest przedstawiany do przewozu w stanie stopionym, chyba że stanowi już część prawidłowej nazwy przewozowej.
Tekst dodawany do prawidłowej nazwy przewozowej
Dodatkowy tekst opisowy dołączany do prawidłowej nazwy przewozowej w dokumencie przewozowym (np. nazwa techniczna, wyraz kwalifikujący taki jak „STABILIZOWANY”, „PRÓŻNE NIEOCZYSZCZONE” lub „ODPAD”).
TEMPERATURA KONTROLOWANA
Wyraz kwalifikujący dodawany do prawidłowej nazwy przewozowej, gdy stabilizację osiąga się przez kontrolę temperatury lub przez połączenie stabilizacji chemicznej i kontroli temperatury; w takim przypadku temperatura kontrolowana i temperatura awaryjna muszą być wskazane w dokumencie przewozowym.
Towar niebezpieczny
Materiał lub przedmiot, którego przewóz jest zabroniony albo dopuszczony wyłącznie na warunkach podanych w mającym zastosowanie regulaminie przewozu.
Wykaz towarów niebezpiecznych
Wykaz w formie tabeli pozycji towarów niebezpiecznych, podający dla każdego numeru UN prawidłową nazwę przewozową, klasę, grupę pakowania, nalepki, instrukcje pakowania, przepisy szczególne oraz inne mające zastosowanie wymagania przewozowe.