Ουσίες, είδη και αναγνώριση
Όροι του γλωσσαρίου του DGAssistant για τον τρόπο με τον οποίο αναγνωρίζεται μια ουσία ή ένα είδος στη μεταφορά επικίνδυνων εμπορευμάτων: ο αριθμός UN, η κατάλληλη ονομασία αποστολής και οι καταχωρίσεις που κατονομάζουν συγκεκριμένα εμπορεύματα, με τις παραπομπές τους στην ADR, στον Κώδικα IMDG και στους κανονισμούς της IATA.
Αέριο
Ουσία η οποία στους 50 °C έχει τάση ατμών μεγαλύτερη από 300 kPa (3 bar), ή είναι εντελώς αέρια στους 20 °C υπό κανονική πίεση 101.3 kPa.
Αερόλυμα ή Δοχείο Αερολύματος
Είδος που αποτελείται από κάθε μη επαναπληρούμενο δοχείο που πληροί τις προϋποθέσεις του 6.2.6 ADR / 6.2.4 IMDG, κατασκευασμένο από μέταλλο, γυαλί ή πλαστικό, το οποίο περιέχει ένα αέριο, συμπιεσμένο, υγροποιημένο ή διαλυμένο υπό πίεση (με ή χωρίς υγρό, πολτό ή σκόνη), και φέρει συσκευή εκτόνωσης που επιτρέπει την εκτίναξη του περιεχομένου υπό μορφή στερεών ή υγρών σωματιδίων σε εναιώρηση σε ένα αέριο, υπό μορφή αφρού, πολτού ή σκόνης, ή σε υγρή ή αέρια κατάσταση.
Απόβλητα
Ουσίες, διαλύματα, μείγματα ή είδη για τα οποία δεν προβλέπεται άμεση χρήση, αλλά τα οποία μεταφέρονται για επανεπεξεργασία, απόρριψη, εξάλειψη με αποτέφρωση ή άλλες μεθόδους διάθεσης.
Απόβλητο
Ουσία, διάλυμα, μείγμα ή είδος για το οποίο δεν προβλέπεται άμεση χρήση, αλλά το οποίο μεταφέρεται για επανεπεξεργασία, απόρριψη, εξάλειψη με αποτέφρωση ή άλλες μεθόδους διάθεσης.
Απόβλητο
Λέξη που τοποθετείται πριν από την κατάλληλη ονομασία αποστολής στο έγγραφο μεταφοράς και στη σήμανση του κόλου όταν μεταφέρονται απόβλητα που περιέχουν επικίνδυνα εμπορεύματα.
Αριθ. UN ή ID
Αριθμός UN (τετραψήφιος) ή αριθμός ID της IATA (π.χ. ID 8000 «Consumer commodity»), ο οποίος εμφανίζεται στη στήλη 1 του Καταλόγου Επικίνδυνων Εμπορευμάτων της IATA ή στις στήλες 1-2 του Καταλόγου Επικίνδυνων Εμπορευμάτων ADR/IMDG.
Αριθμός UN
Τετραψήφιος αριθμός αναγνώρισης που αποδίδεται από την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών σε μια ουσία ή ένα είδος, λαμβανόμενος από τους Πρότυπους Κανονισμούς ΟΗΕ.
Αυτενεργής ουσία
Θερμικά ασταθής ουσία που υπόκειται σε ισχυρά εξώθερμη διάσπαση ακόμη και χωρίς τη συμμετοχή οξυγόνου (αέρα)· ταξινομείται στην Κλάση 4.1 σύμφωνα με το 2.2.41.1 της ADR.
Διάλυμα
Ομοιογενές υγρό μείγμα δύο ή περισσότερων χημικών ενώσεων ή στοιχείων, το οποίο δεν υφίσταται διαχωρισμό υπό τις κανονικές συνθήκες μεταφοράς.
Είδος
Μεταποιημένο αντικείμενο που περιέχει ή αποτελείται από μία ή περισσότερες επικίνδυνες ουσίες (π.χ. αερολύματα, μπαταρίες, πυροσβεστήρες, πυρομαχικά, είδη που περιέχουν επικίνδυνα εμπορεύματα όπως το UN 3363 και τα UN 3537 έως UN 3548).
Επικίνδυνο εμπόρευμα
Ουσία ή είδος του οποίου η μεταφορά απαγορεύεται ή επιτρέπεται μόνο υπό τους όρους που προβλέπονται από τον εφαρμοστέο κανονισμό μεταφοράς.
ΘΕΡΜΟ
Λέξη που προστίθεται αμέσως πριν από την κατάλληλη ονομασία αποστολής στο έγγραφο μεταφοράς όταν μια ουσία μεταφέρεται ή προσφέρεται για μεταφορά σε υγρή κατάσταση σε θερμοκρασία ίση ή μεγαλύτερη των 100 °C, ή σε στερεή κατάσταση σε θερμοκρασία ίση ή μεγαλύτερη των 240 °C, και αυτή η κατάσταση υψηλής θερμοκρασίας δεν αποδίδεται ήδη από την κατάλληλη ονομασία αποστολής.
Κατάλληλη ονομασία αποστολής
Το τμήμα της καταχώρισης που περιγράφει με τη μεγαλύτερη ακρίβεια τα εμπορεύματα στον Κατάλογο Επικίνδυνων Εμπορευμάτων, το οποίο εμφανίζεται με κεφαλαία γράμματα στη στήλη 2.
Κατάλογος Επικίνδυνων Εμπορευμάτων
Κατάλογος σε μορφή πίνακα με τις καταχωρίσεις επικίνδυνων εμπορευμάτων, ο οποίος υποδεικνύει για κάθε αριθμό UN την κατάλληλη ονομασία αποστολής, την κλάση, την ομάδα συσκευασίας, τις ετικέτες, τις οδηγίες συσκευασίας, τις ειδικές διατάξεις και τις λοιπές εφαρμοστέες απαιτήσεις μεταφοράς.
Καταχώριση ε.α.ο.
Συλλογική καταχώριση στην οποία μπορούν να αποδοθούν ουσίες, μείγματα, διαλύματα ή είδη όταν δεν αναφέρονται ονομαστικά στον Κατάλογο Επικίνδυνων Εμπορευμάτων αλλά παρουσιάζουν τις επικίνδυνες ιδιότητες της καταχώρισης.
Κείμενο προς προσθήκη στην κατάλληλη ονομασία αποστολής
Πρόσθετο περιγραφικό κείμενο που προσαρτάται στην κατάλληλη ονομασία αποστολής στο έγγραφο μεταφοράς (π.χ. τεχνική ονομασία, χαρακτηρισμός όπως «ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ», «ΚΕΝΗ, ΑΚΑΘΑΡΤΗ», «ΑΠΟΒΛΗΤΑ»).
Κυψέλη καυσίμου
Ηλεκτροχημική συσκευή που μετατρέπει τη χημική ενέργεια ενός καυσίμου σε ηλεκτρική ενέργεια, θερμότητα και προϊόντα αντίδρασης.
Μείγμα
Στερεός, υγρός ή αέριος συνδυασμός δύο ή περισσότερων ουσιών που δεν αντιδρούν χημικά μεταξύ τους υπό κανονικές συνθήκες μεταφοράς.
Μπαταρίες ιόντων λιθίου
Στοιχεία ή μπαταρίες (UN 3480, 3481) που χρησιμοποιούν ηλεκτροχημικό σύστημα ιόντων λιθίου, συμπεριλαμβανομένων των μπαταριών πολυμερούς ιόντων λιθίου· υπόκεινται σε ειδικές διατάξεις και σε όρια ονομαστικής τιμής σε βατώρες.
Μπαταρίες μετάλλου λιθίου
Στοιχεία ή μπαταρίες (UN 3090, 3091) που περιέχουν μέταλλο λιθίου ή κράματα λιθίου· υπόκεινται σε ειδικές διατάξεις και σε όρια περιεκτικότητας σε λίθιο.
Ξηρός πάγος / Διοξείδιο του άνθρακα, στερεό
Στερεό διοξείδιο του άνθρακα (UN 1845) που χρησιμοποιείται ως ψυκτικό μέσο ή μέσο ψύξης· όταν χρησιμοποιείται για την ψύξη άλλων εμπορευμάτων, εφαρμόζονται οι απαιτήσεις σήμανσης και τεκμηρίωσης του κεφαλαίου 5.5.3.
Ονομαστική τιμή σε βατώρες
Η ενέργεια σε βατώρες ενός στοιχείου ή μιας μπαταρίας ιόντων λιθίου, η οποία υπολογίζεται με πολλαπλασιασμό της ονομαστικής τάσης επί την ονομαστική χωρητικότητα σε αμπερώρια.
Οργανικό υπεροξείδιο
Ουσία που περιέχει τη δισθενή δομή -O-O- και θεωρείται παράγωγο του υπεροξειδίου του υδρογόνου· ταξινομείται στην Κλάση 5.2 σύμφωνα με το 2.2.52 της ADR.
Πολυμεριζόμενη ουσία
Ουσία η οποία, χωρίς σταθεροποίηση, υπόκειται σε ισχυρά εξώθερμη αντίδραση πολυμερισμού σε θερμοκρασίες που συνήθως συναντώνται κατά τη μεταφορά· ταξινομείται στους αριθμ. UN 3531 έως 3534.
ΣΤΑΘΕΡΟΠΟΙΗΜΕΝΟ
Χαρακτηρισμός που προστίθεται στην κατάλληλη ονομασία αποστολής στο έγγραφο μεταφοράς όταν χρησιμοποιείται σταθεροποίηση και η λέξη δεν αποτελεί ήδη μέρος της κατάλληλης ονομασίας αποστολής· ουσίες οι οποίες, χωρίς σταθεροποίηση, θα ήταν ικανές να αντιδράσουν επικίνδυνα υπό τις συνθήκες που συνήθως συναντώνται κατά τη μεταφορά.
Στερεό
Ουσία, εκτός από αέριο, που δεν ανταποκρίνεται στον ορισμό του υγρού.
Στερεό χύδην φορτίο
Κάθε υλικό, εκτός από υγρό ή αέριο, αποτελούμενο από συνδυασμό σωματιδίων, κόκκων ή μεγαλύτερων τεμαχίων υλικού, γενικά ομοιόμορφης σύνθεσης, το οποίο φορτώνεται απευθείας στους χώρους φορτίου ενός πλοίου χωρίς κανένα ενδιάμεσο μέσο συγκράτησης.
Τεχνική ονομασία
Αναγνωρισμένη χημική ονομασία, αναγνωρισμένη βιολογική ονομασία όπου αρμόζει, ή άλλη ονομασία που χρησιμοποιείται τρεχόντως σε επιστημονικά και τεχνικά εγχειρίδια, περιοδικά και κείμενα, η οποία χρησιμοποιείται για τον χαρακτηρισμό των καταχωρίσεων ε.α.ο. και παρόμοιων καταχωρίσεων.
ΤΗΓΜΕΝΟ
Προσδιοριστική λέξη που προστίθεται στην κατάλληλη ονομασία αποστολής όταν ουσία, η οποία είναι στερεή σύμφωνα με τον ορισμό του 1.2.1, παρουσιάζεται για μεταφορά σε τηγμένη κατάσταση, εκτός εάν αποτελεί ήδη μέρος της κατάλληλης ονομασίας αποστολής.
Υγρό
Ουσία η οποία στους 50 °C έχει τάση ατμών όχι μεγαλύτερη από 300 kPa (3 bar), δεν είναι εντελώς αέρια στους 20 °C και σε πίεση 101.3 kPa, και η οποία είτε έχει σημείο τήξης ή αρχικό σημείο τήξης ίσο ή μικρότερο των 20 °C σε πίεση 101.3 kPa, είτε είναι υγρή σύμφωνα με τη μέθοδο δοκιμής ASTM D 4359-90, είτε δεν είναι πολτώδης σύμφωνα με τη δοκιμή προσδιορισμού ρευστότητας (δοκιμή πενετρόμετρου).
Υγροποιημένο αέριο πετρελαίου (LPG)
Υγροποιημένο αέριο χαμηλής πίεσης που αποτελείται από έναν ή περισσότερους ελαφρούς υδρογονάνθρακες, ταξινομημένο μόνο στους αριθμούς UN 1011, 1075, 1965, 1969 ή 1978, το οποίο συνίσταται κυρίως από προπάνιο, προπένιο, βουτάνιο, ισομερή βουτανίου ή βουτένιο, με ίχνη άλλων αέριων υδρογονανθράκων. Εύφλεκτα αέρια ταξινομημένα σε άλλους αριθμούς UN δεν θεωρούνται LPG.
Υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG)
Υγροποιημένο αέριο υπό ψύξη που συνίσταται από φυσικό αέριο με υψηλή περιεκτικότητα μεθανίου, ταξινομημένο στον αριθμό UN 1972.
ΥΠΟ ΕΛΕΓΧΟΜΕΝΗ ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ
Χαρακτηρισμός που προστίθεται στην κατάλληλη ονομασία αποστολής όταν η σταθεροποίηση επιτυγχάνεται με έλεγχο θερμοκρασίας ή με συνδυασμό χημικής σταθεροποίησης και ελέγχου θερμοκρασίας· στην περίπτωση αυτή, η θερμοκρασία ελέγχου και η θερμοκρασία έκτακτης ανάγκης πρέπει να αναγράφονται στο έγγραφο μεταφοράς.